Δελτίο τύπου
Στη συζήτηση για τις προγραμματικές δηλώσεις της νέας κυβέρνησης, αλλά και στις τοποθετήσεις της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου περιβάλλοντος, ενέργειας και κλιματικής αλλαγής υπήρξε ρητή διαβεβαίωση για το ότι ο λιθάνθρακας (και η πυρηνική ενέργεια) δεν έχει θέση στο ενεργειακό μείγμα της χώρας. Με δεδομένη την αντίστοιχη πολιτική δέσμευση της προηγούμενης κυβέρνησης (Φεβρουάριος 2009) φαίνεται ότι ο κίνδυνος εγκατάστασης μονάδων λιθάνθρακα σε μια σειρά περιοχές της χώρας έχει αποσοβηθεί για το ορατό, τουλάχιστον, μέλλον.
Η εξέλιξη αυτή συνιστά μια τεράστια επιτυχία, η οποία υπερβαίνει τα όρια των περιοχών και των τοπικών κοινωνιών, που στοχοποιήθηκαν σαν υποδοχείς των νέων εγκαταστάσεων. Και αυτό γιατί: ανατρέπει το μόνιμο προσανατολισμό του μακροχρόνιου ενεργειακού σχεδιασμού της χώρας στα πιο ρυπογόνα ορυκτά καύσιμα, συμβάλλει στην προοπτική μιας αξιοπρεπούς συμμετοχής της χώρας στην παγκόσμια προσπάθεια κατά της κλιματικής αλλαγής, αλλά και για ένα λόγο παραπάνω. Γιατί έδειξε ότι οι δράσεις και τα κινήματα των πολιτών μπορούν να φέρουν θετικά αποτελέσματα, ακόμη και όταν αντιμάχονται κεντρικές πολιτικές και οικονομικές επιλογές.
Η θετική έκβαση ήταν αποτέλεσμα του αγώνα ενός πανελλαδικού κινήματος, που είχε στο κέντρο του τις τοπικές κοινωνίας και που κατάφερε, ταυτόχρονα, να εκφράσει τη συμπαράσταση και την υποστήριξη ενός μεγάλου φάσματος περιβαλλοντικών, κοινωνικών και πολιτικών οργανώσεων. Είμαστε περήφανοι για το γεγονός ότι συμμετείχαμε ενεργά σε αυτή τη μάχη, λειτουργώντας σαν ο συνεκτικός ιστός των πρωτοβουλιών των πολιτών στις επίμαχες περιοχές και όχι μόνο. Για πρώτη φορά, σε τέτοια έκταση, τα κεντρικά προβλήματα του ενεργειακού σχεδιασμού και της ενεργειακής πολιτικής έγιναν αντικείμενο προβληματισμού και διεκδικήσεων στις τοπικές και περιφερειακές πρωτοβουλίες των πολιτών.
Στην προσπάθεια της μεγαλύτερης δυνατής διεύρυνσης του μετώπου κατά του λιθάνθρακα ήρθαμε σε επαφή, και είχαμε τη χαρά να συναντήσουμε την αμέριστη υποστήριξή τους, με πλήθος άλλων φορέων και κινήσεων πολιτών, που εμπλέκονται σε κάθε μορφής ενεργειακές δραστηριότητες σε όλη την Ελλάδα. Μαζί τους ανταλλάξαμε εμπειρίες και προβληματισμούς, με αποκορύφωμα το τριήμερο συζητήσεων για την ενέργεια (Νοέμβριος 2008). Αναπτύξαμε κοινές δράσεις, με σημαντικότερη την “πορεία ενέργειας” στη ΔΕΘ, μαζί με τους λιγνιτόπληκτους κατοίκους του Αγίου Δημητρίου Κοζάνης (Σεπτέμβρης 2008). Αναζητήσαμε και διατυπώσαμε ένα κοινό πλαίσιο αντιλήψεων για τα ζητήματα του ενεργειακού σχεδιασμού (Απρίλιος 2009). Αναπτύξαμε σχέσεις συναντίληψης και δεσμούς αλληλεγγύης με συλλογικότητες και πρόσωπα αφοσιωμένα στην προστασία του περιβάλλοντος, στην υπεράσπιση των κοινωνικών αγαθών και στη διεκδίκηση ουσιαστικού ρόλου για τις τοπικές κοινωνίες. Πρόκειται για έναν ανεκτίμητο πλούτο, που αποτελεί σημαντική παρακαταθήκη για τους αγώνες της επόμενης μέρας. Μια από τις ευτυχείς συναντήσεις μας ήταν και αυτή με τους πολίτες του Ensdorf της Γερμανίας, που είχαν προηγηθεί στη δική τους σημαντική μάχη κατά της εγκατάστασης μονάδων λιθάνθρακα.
Οι φορείς και οι κινήσεις πολιτών που συγκροτήσαμε το δίκτυο των “Πολιτών κατά του λιθάνθρακα” θεωρούμε ότι αυτή είναι η κατάλληλη στιγμή για να κλείσει ο κύκλος αυτής της πρωτοβουλίας. Μιας προσπάθειας, που πιστεύουμε ότι έδωσε αξιοπρόσεκτα δείγματα αυτοοργάνωσης, αμεσοδημοκρατικής λειτουργίας, ισότιμης και συλλογικής συνεργασίας, αποτελεσματικής πάλης και μιας σοβαρής προσπάθειας αναγωγής των επιμέρους προβλημάτων στα γενικότερα και πιο κεντρικά, ξεπερνώντας και τις πιο αισιόδοξες από τις αρχικές προσδοκίες μας.
Σε ένα οικονομικό και κοινωνικό περιβάλλον, όπου τα ζητήματα της ενέργειας θα εξακολουθήσουν να διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο και μια σειρά προβλήματα θα εξακολουθήσουν να υφίστανται ή να δημιουργούνται, η κίνησή μας αυτή θέλουμε να σηματοδοτήσει την πρόθεσή μας να συνεχίσουμε τις δράσεις μας για τα ζητήματα της ενέργειας και τοπικά, αλλά και σε ένα πιο διευρυμένο επίπεδο πανελλαδικά. Ελπίζουμε ότι, σε συνεργασία με τους φορείς και τις κινήσεις των πολιτών που συναντηθήκαμε στη μάχη κατά του λιθάνθρακα, θα βρούμε σύντομα τον τρόπο και τον κατάλληλο χρόνο για τις νέες μας πρωτοβουλίες και τις δράσεις.
15/11/2009
Σημείωση:
Επισυνάπτεται το κείμενο της παρέμβασης φορέων και κινήσεων πολιτών για τα ζητήματα της ενέργειας (Απρίλιος 2009)
Η υπόθεση της εκτροπής του Αχελώου και ιδιαίτερα ο ενδεχόμενος κατακλυσμός της Μεσοχώρας από την τεχνητή λίμνη του φράγματος της ΔΕΗ, βρίσκονται σε ιδιαίτερα οριακό σημείο.
Με βάρδιες στο βουνό οι κάτοικοι των χωριών γύρω από τις Σκουριές της Χαλκιδικής, προσπαθούν να αποτρέψουν, και το καταφέρνουν μέχρι στιγμής, τη νέα πληγή που τους επιφυλάσσει το νέο επενδυτικό πρόγραμμα της “Ελληνικός χρυσός”. Τα κακά μαντάτα έφτασαν με τις πρώτες εργασίες των δοκιμαστικών γεωτρήσεων που επιχειρήθηκε να γίνουν, εντελώς απροειδοποίητα, και που η άμεση αντίδραση των πολιτών έχει καταφέρει να αποτρέψει. Χρειάζονται την υποστήριξή μας.
Με αφορμή τις διαρροές για την επικείμενη απόφαση του ΣτΕ, που αφορά την προσφυγή κατά των επεκτάσεων των διυλιστηρίων των ΕΛΠΕ (πρώην ΠΕΤΡΟΛΑ), η επιτροπή αγώνα κατά των επεκτάσων των ΕΛΠΕ (πρώην ΠΕΤΡΟΛΑ) και των μονάδων ηλεκτροπαραγωγής της Χαλυβουργικής εξέδωσε την παρακάτω ανακοίνωση:
Για μια ακόμα φορά η Ελλάδα βαφτίζει «πράσινη» την επένδυση στο βρώμικο πετρέλαιο γυρνώντας την Ελευσίνα πίσω στην δεκαετία του ’60, με τις ευλογίες της Κυβέρνησης και την βούλα του ΣτΕ ! Για άλλη μια φορά οι πολίτες του Θριασίου και ιδιαίτερα οι νέες γενιές θα πληρώσουν βαρύτατο περιβαλλοντικό τίμημα, χωρίς να ξέρουν σε ποιους να καταλογίσουν τις ευθύνες.
Στον αγώνα όμως κατά της Πετρόλα δεν είχαμε να αντιπαλέψουμε μόνο τους περιβαλλοντοκτόνους νόμους και την πολιτική των κυβερνήσεων, αλλά και μια σειρά από μικρά και μεγάλα συμφέροντα και πολιτικά παιχνίδια μέσα στην ίδια την τοπική κοινωνία. Είχαμε να αντιπαλέψουμε τους τοπικούς άρχοντες που ενώ διατείνονταν ότι θα αναδειχθούν σε εμβληματικές μορφές του αγώνα, με συστηματικό τρόπο άρχισαν να σπέρνουν αμφιβολίες για τις συνέπειες της συγκεκριμένης επένδυσης και ηττοπάθεια όσον αφορά την έκβαση του αγώνα.
Υπεύθυνοι είναι και οι λοιποί εμπλεκόμενοι Δήμοι, όσοι δεχόμενοι χορηγίες και μη ενημερώνοντας το λαό του Θριασίου, όχι μόνο αποδυνάμωσαν τον αγώνα, αλλά βοήθησαν την προπαγάνδα των ΕΛΠΕ να ριζώσει.
Ο αγώνας άνισος: η Επιτροπή Αγώνα προσπάθησε αλλά δεν στάθηκε ικανή να ανακόψει την ορμή των ΕΛΠΕ.
Η απομάκρυνση του κινδύνου εγκατάστασης μονάδας λιθάνθρακα στο Μαντούδι δεν συνοδεύτηκε από την εξάλειψη των κινδύνων άλλων δραστηριοτήτων σε βάρος του περιβάλλοντος της περιοχής. Αυτή τη στιγμή είναι γνωστά τα σχέδια για κατασκευή μονάδας ηλεκτροπαραγωγής με φυσικό αέρίο, στους Φούρνους, ισχύος 840 – 1160 MW (έχει κατατεθεί αίτηση στη ΡΑΕ), πρόταση για εγκατάσταση μονάδας υγροποιημένου φυσικού αερίου, στην παραλία του Κυμασίου, ενώ σε εξέλιξη βρίσκεται η μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων για τη διεξαγωγή ερευνητικών γεωτρήσεων για μελλοντική εξόρυξη λευκολίθου.